Zapalenie oskrzeli
Zapalenie oskrzeli to jedna z najczęściej występujących chorób układu oddechowego, z którą pacjenci zgłaszają się do lekarza internisty lub pulmonologa.
Ta infekcja dróg oddechowych polega na występowaniu stanu zapalnego błony śluzowej oskrzeli, czyli struktur odpowiedzialnych za transport powietrza do płuc. Zakażenie dolnych dróg oddechowych może mieć podłoże wirusowe lub bakteryjne. Na tej podstawie wyróżniamy bakteryjne zapalenie oskrzeli i wirusowe. Choroba może mieć różny przebieg – od łagodnego po wymagający kontroli lekarskiej. W przebiegu ostrego zapalenia oskrzeli może wystąpić gorączka, zaburzenia oddychania czy ból w klatce piersiowej. Zapalenie trwa zwykle od 7 do 14 dni.
Zapalenie oskrzeli może współistnieć z astmą, POChP oraz innymi chorobami układu oddechowego, nasilając obturację oskrzeli i duszność.
W Przychodni Lekarskiej Eskulap w Gnieźnie diagnozujemy i leczymy zarówno ostre, jak i przewlekłe zapalenie oskrzeli u dzieci, dorosłych i seniorów.
Rodzaje zapalenia oskrzeli
Ostre zapalenie oskrzeli: przebieg i czas trwania
Ostre zakażenie dolnych dróg oddechowych bardzo często rozwija się jako powikłanie zakażenia górnych dróg oddechowych. Najczęściej jest to zakażenie wirusowe wywołane przez rynowirusy, adenowirusy, wirusy RSV, wirus grypy A, wirus grypy B lub wirus paragrypy. Przebieg ostrego zapalenia oskrzeli rozpoczyna się zwykle suchym kaszlem, który po kilku dniach przechodzi w kaszel mokry z odkrztuszaniem plwociny. Często współistnieją objawy takie jak gorączka, ból gardła, katar, złe samopoczucie oraz ból w klatce piersiowej. Ostre zapalenie oskrzeli trwa zwykle od 1 do 3 tygodni.
Przewlekłe zapalenie oskrzeli: definicja i czynniki ryzyka
Przewlekłe zapalenie oskrzeli rozpoznaje się, gdy kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny utrzymuje się przez co najmniej 3 miesiące w roku, przez minimum 2 kolejne lata. Przyczyny przewlekłego zapalenia oskrzeli to przede wszystkim długotrwałe palenie papierosów oraz stałe narażenie na dym papierosowy i zanieczyszczenie powietrza. Przewlekłe zapalenie oskrzeli często współistnieje z POChP i innymi przewlekłymi chorobami układu oddechowego, prowadząc do obturacji oskrzeli i zaburzeń oddychania.
Zapalenie oskrzelików u dzieci: charakterystyka i objawy
Zapalenie oskrzelików dotyczy głównie niemowląt i małych dzieci. Najczęstszą przyczyną są wirusy RSV. Objawy zapalenia oskrzelików obejmują kaszel, świszczący oddech, duszność oraz objawy obturacji oskrzeli.
W takich przypadkach zapalenie oskrzeli u dzieci wymaga pilnej konsultacji – w Przychodni Eskulap w Gnieźnie zapewniamy szybką diagnostykę i leczenie.
Objawy zapalenia oskrzeli
Podstawowym objawem choroby zapalenia oskrzeli jest kaszel. Dominujący na początku zapalenia oskrzeli suchy kaszel, w miarę rozwoju choroby przechodzi w kaszel mokry z wykrztuszaniem wydzieliny. Plwocina może mieć różny charakter i kolor.
Do typowych objawów ostrego zapalenia oskrzeli należą także gorączka, złe samopoczucie, ból gardła, katar. W cięższych przypadkach może dojść do zaburzeń oddychania.
Przebieg ostrego zapalenia oskrzeli u dzieci, seniorów oraz osób z nadreaktywnością oskrzeli i przewlekłymi chorobami układu oddechowego może być bardziej dolegliwy. W tej grupie chorych, częściej niż u innych, występuje duszność, świszczący oddech oraz objawy obturacji oskrzeli.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Etiologia zapalenia oskrzeli wyróżnia zakażenie bakteryjne i wirusowe. Najczęstsza przyczyna zapalenia oskrzeli to zakażenie wirusowe. Rzadziej występuje zakażenie bakteryjne, wywołane m.in. przez Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae czy Bordetella pertussis (zakażenie krztuścem). Bakteryjne zapalenie oskrzeli wymaga zastosowania antybiotyków.
Z kolei jedną z głównych przyczyn przewlekłego zapalenia oskrzeli jest dym papierosowy, który prowadzi do przewlekłego uszkodzenia błony śluzowej oskrzeli.
Ryzyko infekcji dróg oddechowych zwiększa ponadto zanieczyszczenie powietrza w miastach.
Diagnostyka zapalenia oskrzeli
Rozpoznanie zapalenia oskrzeli opiera się na badaniu lekarskim i wywiadzie. Diagnostyka różnicowa pozwala odróżnić zapalenie oskrzeli od zapalenia płuc, które jest poważniejszą formą zakażenia układu oddechowego.
W celu pogłębienia diagnostyki zapalenia oskrzeli lekarz może zlecić RTG klatki piersiowej, USG płuc, spirometrię, badania w kierunku zakażenia krztuścem lub zakażeń wirusowych, w tym na obecność wirusa grypy B czy diagnostykę COVID-19.
Leczenie zapalenia oskrzeli
Leczenie zapalenia oskrzeli najczęściej ma charakter objawowy. Obejmuje odpoczynek, nawodnienie oraz łagodzenie objawów zapalenia oskrzeli, takich jak kaszel i duszność.
Antybiotyki w zapaleniu oskrzeli stosuje się w przypadku potwierdzonego zakażenia bakteryjnego lub u pacjentów z grup ryzyka. Wirusowe zapalenie oskrzeli nie wymaga antybiotykoterapii. W zależności od objawów stosuje się leki wykrztuśne, leki przeciwkaszlowe oraz leki rozkurczające oskrzela, które poprawiają komfort oddychania. Leczenie i odkrztuszanie wydzieliny wspomagają Inhalacje z soli fizjologicznej.
W przypadku zapalenia oskrzeli wskazane jest pozostanie w domu i stosowanie się do zaleceń lekarza.
Powikłania i przebieg choroby
Powikłaniem zapalenia oskrzeli może być zapalenie płuc lub zaostrzenie przewlekłych chorób układu oddechowego.
Jeśli zapalenie oskrzeli trwa dłużej niż 3 tygodnie, gorączka nie ustępuje i objawy nasilają się lub pojawia się duszność, konieczna jest konsultacja lekarza pulmonologa.
Zapalenie oskrzeli u dzieci i seniorów
Przebieg ostrego zapalenia oskrzeli u dzieci często jest gwałtowniejszy i wymaga częstszej kontroli lekarza. Zakażenie dolnych dróg oddechowych może być również groźne w przypadku seniorów, którzy są szczególnie narażeni na powikłania i częściej wymagają leczenia antybiotykami.
Konsultacje lekarza pulmonologa w Centrum Medycznym Eskulap
Masz niepokojące objawy wskazujące na zapalenie oskrzeli? Umów się na konsultację pulmonologiczną w naszej przychodni: tel. 61 426 36 16